Muốn giải rượu phải tránh uống nước chanh: Lý do tại sao?

Uống nước chanh giải rượu: Quan niệm phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro

Sau mỗi cuộc nhậu, không ít người truyền tai nhau rằng uống nước chanh hoặc các loại đồ uống có vị chua sẽ giúp “giải rượu” nhanh hơn, tỉnh táo hơn. Quan niệm này tồn tại khá lâu và được áp dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, ít ai biết rằng thói quen tưởng chừng vô hại này lại có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho dạ dày, đặc biệt khi cơ thể đang trong tình trạng say rượu.

Theo các chuyên gia y tế, say rượu thực chất là một dạng ngộ độc rượu ở các mức độ khác nhau. Khi đó, gan, dạ dày và hệ thần kinh đều bị ảnh hưởng. Việc bổ sung thêm các chất có tính axít mạnh như nước chanh vào thời điểm này không những không giúp giải rượu mà còn làm tăng nguy cơ kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày, khiến tình trạng buồn nôn và nôn trở nên trầm trọng hơn.

Say rượu là gì và những biểu hiện không nên xem nhẹ

Say rượu là phản ứng của cơ thể khi nồng độ cồn trong máu tăng cao, vượt quá khả năng chuyển hóa của gan. Tùy vào cơ địa từng người, lượng rượu đã uống và loại đồ uống có cồn sử dụng, biểu hiện say rượu có thể rất khác nhau.

Ở mức độ nhẹ, người say thường có cảm giác lờ đờ, phản xạ chậm, nói chuyện không rõ ràng, buồn ngủ hoặc buồn nôn. Ở mức độ nặng hơn, người say có thể nôn nhiều, kích thích, vật vã, thậm chí hạ đường huyết, rối loạn ý thức và hôn mê. Những trường hợp nặng nếu không được xử trí kịp thời có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Theo thạc sĩ Nguyễn Trung Nguyên – phụ trách Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) – nhiều người thường chủ quan với say rượu, cho rằng chỉ cần ngủ một giấc hoặc uống nước chanh là sẽ ổn. Đây là suy nghĩ rất nguy hiểm, bởi ngộ độc rượu có thể diễn tiến nhanh và gây ra các biến chứng nghiêm trọng nếu xử trí sai cách.

Vì sao nước chanh không giúp giải rượu mà còn hại dạ dày?

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng vị chua của nước chanh có thể “cắt” men rượu, giúp cơ thể tỉnh táo nhanh hơn. Trên thực tế, nước chanh chứa hàm lượng axít cao. Khi uống rượu, niêm mạc dạ dày đã bị kích thích mạnh do cồn. Nếu tiếp tục đưa axít vào dạ dày, mức độ tổn thương sẽ tăng lên đáng kể.

Đặc biệt, trong trường hợp người uống rượu chưa ăn gì hoặc ăn rất ít, dạ dày đang ở trạng thái “trống rỗng”, việc uống nước chanh càng dễ gây xót, đau và buồn nôn dữ dội. Thay vì giúp giải rượu, nước chanh có thể khiến người say nôn nhiều hơn, làm mất nước và điện giải, khiến tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Các chuyên gia khẳng định rằng không có loại nước chua nào có thể làm giảm nhanh nồng độ cồn trong máu. Cách duy nhất để “giải rượu” là chờ thời gian để gan chuyển hóa cồn, kết hợp với việc bù nước, dinh dưỡng và theo dõi sát tình trạng của người say.

Có nên gây nôn cho người say rượu?

Một sai lầm khác mà nhiều người thường mắc phải là cố gắng gây nôn cho người say rượu với suy nghĩ “nôn ra cho hết rượu”. Trên thực tế, việc gây nôn chỉ có thể xem xét khi người say hoàn toàn tỉnh táo, còn phản xạ tốt và có khả năng kiểm soát đường thở.

Nếu cố ép gây nôn khi người say không còn tỉnh táo, nói ú ớ, không nhận biết được xung quanh, nguy cơ sặc là rất cao. Thức ăn hoặc dịch nôn có thể tràn vào phổi, gây viêm phổi hít, tắc nghẽn đường thở, thậm chí dẫn đến ngừng thở và tử vong.

Theo khuyến cáo của bác sĩ, khi người say rượu có biểu hiện lơ mơ, không thể ngồi vững hoặc không đáp ứng khi gọi, tuyệt đối không gây nôn. Thay vào đó, cần đặt người bệnh nằm nghiêng sang một bên, tốt nhất là nghiêng sang bên phải. Tư thế này giúp hạn chế nguy cơ trào ngược và giảm kích thích dạ dày.

Cách chăm sóc và phòng ngừa say rượu an toàn

Khi trong gia đình có người say rượu, việc theo dõi sát là rất quan trọng. Nếu người say vẫn tỉnh táo, nhận biết được xung quanh, người thân nên cho ăn nhẹ với các thực phẩm giàu tinh bột và đường như cơm, cháo, khoai, ngô hoặc sắn. Đây là những thực phẩm giúp ổn định đường huyết và hỗ trợ quá trình chuyển hóa cồn.

Ngoài ra, có thể cho người say uống nước đường, sữa, nước canh, nước mật ong hoặc dung dịch oresol để bù nước và điện giải. Tuyệt đối tránh các loại đồ uống có tính axít mạnh hoặc chứa chất kích thích.

Trong trường hợp người say có dấu hiệu nguy hiểm như thở yếu, ngừng thở, tím tái, chân tay lạnh, gọi không đáp ứng, cần gọi cấp cứu ngay lập tức. Không nên chần chừ hoặc tự xử lý tại nhà trong những tình huống này.

Về lâu dài, cách tốt nhất để tránh các nguy cơ do rượu bia gây ra là hạn chế hoặc không uống rượu. Nếu uống, cần uống với lượng vừa phải và không uống khi đói. Việc ăn đầy đủ, đặc biệt là các thực phẩm giàu chất béo, có thể làm chậm quá trình hấp thu rượu vào máu.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không có mức uống rượu bia nào được coi là hoàn toàn an toàn. Tác hại của rượu bia phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, giới tính, cơ địa, hoàn cảnh và cách thức uống.

Rượu bia là nguyên nhân trực tiếp của ít nhất 30 loại bệnh và là yếu tố gián tiếp gây ra hơn 200 bệnh lý và chấn thương khác. Vì vậy, hiểu đúng và xử trí đúng khi say rượu chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người xung quanh.