Say cà phê, hãy uống nhiều nước: Lý do tại sao?

Uống cà phê mỗi ngày: Thói quen quen thuộc nhưng không phải lúc nào cũng tốt

Cà phê từ lâu đã trở thành thức uống quen thuộc của rất nhiều người, đặc biệt là dân văn phòng, người lao động trí óc hay những ai có thói quen bắt đầu ngày mới bằng một ly cà phê. Hương thơm đặc trưng cùng cảm giác tỉnh táo mà cà phê mang lại khiến nhiều người xem đây là thói quen “khó bỏ”.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích nhất định, việc uống cà phê với tần suất cao hoặc sử dụng quá nhiều trong một ngày có thể gây ra không ít tác dụng phụ đối với sức khỏe. Thực tế cho thấy, không phải ai uống cà phê cũng cảm thấy tỉnh táo và dễ chịu; ngược lại, nhiều người còn gặp tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ, choáng váng hoặc thậm chí phải nhập viện cấp cứu.

Những câu chuyện thực tế về tác dụng phụ khi uống cà phê

Anh Nguyễn Văn Thưởng (Hà Nội) chia sẻ rằng uống cà phê mỗi sáng gần như là thói quen không thể thiếu của anh. Trung bình mỗi ngày, anh uống khoảng 2–3 ly cà phê, chủ yếu do nghiện hương vị và vui theo các buổi gặp gỡ bạn bè.

Tuy nhiên, trái với suy nghĩ rằng cà phê giúp tỉnh táo, anh Thưởng cho biết sau khi uống xong, cơ thể thường cảm thấy mệt mỏi, uể oải, thậm chí buồn ngủ hơn bình thường.

Trường hợp của chị Trần Thu Hoài (Bắc Ninh) còn nghiêm trọng hơn. Chị cho biết mình không uống cà phê thường xuyên, nhưng mỗi lần chỉ cần uống một lượng nhỏ cũng đã xuất hiện các biểu hiện như đầu óc quay cuồng, tay chân rã rời, người mệt lả. Đã có lần chị phải nhập viện cấp cứu do hạ huyết áp và hạ canxi máu sau khi uống cà phê. Từ sau sự việc đó, chị Hoài hoàn toàn tránh xa loại đồ uống này.

Những trường hợp trên cho thấy, phản ứng của cơ thể với cà phê không giống nhau ở mỗi người. Điều này phụ thuộc vào cơ địa, mức độ nhạy cảm với cafein và cách sử dụng cà phê hằng ngày.

Cafein trong cà phê tác động thế nào đến cơ thể?

Theo TS Nguyễn Quyết Tiến – Viện Hóa học (Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam), thành phần chính của cà phê là cafein, bên cạnh đó còn có một số chất khác thuộc nhóm axit. Cafein là chất có khả năng kích thích mạnh hệ thần kinh trung ương.

Khi vào cơ thể, cafein làm tăng trạng thái tỉnh táo, kích thích hoạt động trí não, tăng khả năng tập trung và phản xạ. Đồng thời, chất này cũng làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp, kích thích hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh. Đây chính là lý do nhiều người cảm thấy tỉnh táo và làm việc hiệu quả hơn sau khi uống cà phê.

Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều, cafein có thể gây tác dụng ngược. Trong các thử nghiệm thực tế, lượng cafein tương đương trong 3 ly cà phê có tác dụng mạnh gần như một mũi kích thích. Sau khoảng 2 giờ đồng hồ, nhịp tim tăng nhanh, huyết áp tăng cao, hệ thần kinh bị kích thích quá mức.

Ngoài ra, cafein tan rất tốt trong nước. Nếu quá trình rang xay hoặc pha chế không đảm bảo, hàm lượng cafein trong cà phê có thể cao hơn bình thường, khiến người uống dễ rơi vào trạng thái “tỉnh táo giả”, bồn chồn, khó ngủ, thậm chí là say cà phê do nhiễm độc cafein.

Vì sao uống nhiều cà phê có thể gây say và ảnh hưởng thần kinh?

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh – Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, mặc dù cà phê có hương vị thơm ngon, nhưng cafein thực chất là một chất độc nếu sử dụng quá liều. Khi uống cà phê với số lượng lớn hoặc pha quá đậm đặc, cafein sẽ gây kích thích mạnh hệ thần kinh, thậm chí dẫn đến rối loạn thần kinh và loạn ý thức.

Hiện tượng “say cà phê” thường xảy ra ở những người không quen uống hoặc có cơ địa nhạy cảm. Khi đó, độc tố trong cà phê tác động trực tiếp vào máu, gây ra các biểu hiện như choáng váng, run tay chân, tim đập nhanh, lo âu, buồn nôn và mệt mỏi kéo dài.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai và cho con bú được khuyến cáo không nên uống cà phê. Cafein có thể đi qua nhau thai hoặc theo đường máu ngấm vào sữa mẹ, từ đó ảnh hưởng đến thai nhi và trẻ nhỏ. Trẻ có thể bị kích thích thần kinh, quấy khóc, khó ngủ, đau đầu và ảnh hưởng đến sự phát triển hệ thần kinh.

Ngoài ra, việc sử dụng cà phê thường xuyên cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở phụ nữ trong độ tuổi sinh nở, làm giảm khả năng thụ thai nếu tiêu thụ cafein quá mức.

Cách xử trí khi bị say cà phê và khuyến cáo khi sử dụng

Khi có biểu hiện say cà phê hoặc bị ảnh hưởng do uống quá nhiều, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khuyến cáo cách xử trí đơn giản và an toàn nhất là uống nhiều nước lọc. Cafein thấm vào máu nhanh nhưng cũng dễ hòa tan trong nước và được đào thải qua đường nước tiểu. Việc uống nhiều nước giúp pha loãng cafein trong cơ thể và thúc đẩy quá trình đào thải chất này ra ngoài.

Ngoài ra, người bị say cà phê nên nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh, tránh vận động mạnh và tuyệt đối không tiếp tục sử dụng thêm các chất kích thích khác. Nếu các triệu chứng nặng như tim đập nhanh, khó thở, choáng váng kéo dài, cần đến cơ sở y tế để được theo dõi và xử trí kịp thời.

Về lâu dài, các chuyên gia khuyến cáo nên uống cà phê ở mức vừa phải, không quá 1–2 ly mỗi ngày, tránh uống khi đói và không lạm dụng cà phê như một biện pháp chống buồn ngủ. Lắng nghe phản ứng của cơ thể và điều chỉnh thói quen sử dụng cà phê hợp lý chính là cách tốt nhất để tận hưởng lợi ích mà không gây hại cho sức khỏe.

SKY WATER – CHUYÊN GIA XỬ LÝ NƯỚC
Văn phòng:     Số 79/649 Lĩnh Nam, Phường Vĩnh Hưng, Hà Nội
Điện thoại:     024 3995 4990  –  Hotline:   09777 02345 (Whatsapp, Zalo, Line, Viber)
Website:        https://skywater.vn/   –   Email:  skywater8686@gmail.com